Hormonen

Deel 1

Je cyclus

Zo bewegen je hormonen

Vier hormonen sturen je cyclus: FSH en LH uit je hersenen, oestradiol en progesteron uit je eierstokken. Tik op een fase, of schuif over de grafiek om per dag te kijken.

OestradiolProgesteronLHFSH

Sleep of tik over de grafiek om per dag te kijken.

Elke lijn is geschaald op zijn eigen piek (= 1): je ziet het patroon van elk hormoon, niet de hoeveelheid. Tik of schuif voor de echte waarden: de mediaan bij 20 vrouwen met dagelijkse metingen.

Establishment of detailed reference values for luteinizing hormone, follicle stimulating hormone, estradiol, and progesterone during different phases of the menstrual cycle on the Abbott ARCHITECT analyzer.

Stricker R, Eberhart R, Chevailler MC, Quinn FA, Bischof P et al.

Clin Chem Lab Med 2006 · PMID 16776638

Temperature regulation in women: Effects of the menstrual cycle.

Baker FC, Siboza F, Fuller A

Temperature (Austin) 2020 · PMID 33123618 · PMCID PMC7575238

De verhouding tussen progesteron en oestradiol

In de grafiek is elke lijn op zijn eigen piek geschaald, dus oestradiol en progesteron lijken even groot. Reken je de waarden om naar dezelfde eenheid, dan zie je hoe sterk de balans na de eisprong verschuift: in de eerste helft is er 1 tot 4 keer zoveel progesteron als oestradiol, in de tweede helft 40 tot 70 keer. Zo wordt je baarmoederslijmvlies voorbereid. Een vaste 'juiste' verhouding bestaat niet, dus lees je waarden altijd samen met je cyclusdag en klachten.

Progesteron per oestradiol (mediaan, zelfde eenheid)

Vroeg folliculair 4×

Laat folliculair 1×

LH-piek 4×

Vroeg luteaal 44×

Midluteaal 73×

Laat luteaal 43×

Groepsmediaan per fase: progesteron gedeeld door oestradiol, allebei in nmol/L. Bij één vrouw kan dit sterk verschillen.

Establishment of detailed reference values for luteinizing hormone, follicle stimulating hormone, estradiol, and progesterone during different phases of the menstrual cycle on the Abbott ARCHITECT analyzer.

Stricker R, Eberhart R, Chevailler MC, Quinn FA, Bischof P et al.

Clin Chem Lab Med 2006 · PMID 16776638

Diagnosis and treatment of luteal phase deficiency: a Committee Opinion.

Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine and Practice Committee of the Society for Reproductive Endocrinology and Infertility

Fertil Steril 2026 · PMID 42414147

Wat als die verschuiving uitblijft?

Zonder eisprong stijgt progesteron niet. Oestradiol werkt dan ongeremd op je baarmoederslijmvlies, met vaak een onregelmatige menstruatie als gevolg. Artsen noemen dat 'unopposed oestrogen'; online heet het vaak oestrogeendominantie. Het komt vaker voor dan je denkt: bij gezonde vrouwen in ongeveer 1 op de 12 cycli, en vaker in deze situaties:

Veel trainen, te weinig eten

De helft van de cycli van sportende vrouwen had geen eisprong of een korte tweede helft, tegen 4% bij niet-sporters.

Perimenopauze

Bij vrouwen van 43 tot 53 daalde het aandeel cycli met een eisprong in 3 jaar van 81% naar 65%.

PCOS, schildklier en prolactine

Bekende oorzaken van cycli zonder eisprong.

Zo check je het. Een progesteronmeting in de tweede helft van je cyclus laat zien of er een eisprong was. Eén meting kan misleiden, dus herhaal bij twijfel.

Increased androgen, anti-Müllerian hormone, and sporadic anovulation in healthy, eumenorrheic women: a mild PCOS-like phenotype?

Sjaarda LA, Mumford SL, Kissell K, Schliep KC, Hammoud AO et al.

J Clin Endocrinol Metab 2014 · PMID 24606085 · PMCID PMC4037725

High prevalence of subtle and severe menstrual disturbances in exercising women: confirmation using daily hormone measures.

De Souza MJ, Toombs RJ, Scheid JL, O'Donnell E, West SL et al.

Hum Reprod 2010 · PMID 19945961

Factors related to declining luteal function in women during the menopausal transition.

Santoro N, Crawford SL, Lasley WL, Luborsky JL, Matthews KA et al.

J Clin Endocrinol Metab 2008 · PMID 18285413 · PMCID PMC2386686

Evaluation and management of abnormal uterine bleeding in premenopausal women.

Sweet MG, Schmidt-Dalton TA, Weiss PM, Madsen KP

Am Fam Physician 2012 · PMID 22230306

Cleveland Clinic: hoog oestrogeen

Over de term oestrogeendominantie

Hoe je lichaam hormonen afvoert

Je lichaam ruimt hormonen elke dag op, vooral via je lever, je gal en je darmen. Je darmbacteriën spelen daarbij een rol: ze kunnen een deel van het oestrogeen weer aanzetten en terugsturen naar je bloed. Bij mensen is het bewijs nog klein. In een studie met 62 vrouwen verlaagden extra tarwezemelen oestrogeen; haver- en maiszemelen deden niets. In een grotere studie met 250 vrouwen hing veel vezels samen met lagere hormoonwaarden en vaker een cyclus zonder eisprong. Meer is dus niet altijd beter.

Tik op een stap voor uitleg.

Vereenvoudigd schema van hoe je lichaam oestrogeen afvoert.

Estrogen-gut microbiome axis: Physiological and clinical implications.

Baker JM, Al-Nakkash L, Herbst-Kralovetz MM

Maturitas 2017 · PMID 28778332

Estrogen excretion patterns and plasma levels in vegetarian and omnivorous women.

Goldin BR, Adlercreutz H, Gorbach SL, Warram JH, Dwyer JT et al.

N Engl J Med 1982 · PMID 7144835

High-fiber diet reduces serum estrogen concentrations in premenopausal women.

Rose DP, Goldman M, Connolly JM, Strong LE

Am J Clin Nutr 1991 · PMID 1652197

Effect of daily fiber intake on reproductive function: the BioCycle Study.

Gaskins AJ, Mumford SL, Zhang C, Wactawski-Wende J, Hovey KM et al.

Am J Clin Nutr 2009 · PMID 19692496 · PMCID PMC2744625

Geen cyclus is gemiddeld

In ruim 600.000 cycli duurde maar 13% precies 28 dagen. Gemiddeld was het 29,3 dagen, en vooral de eerste helft verschilt: de fase na de eisprong duurt vrij vast rond de 12 dagen. Normaal is 21 tot 35 dagen tussen twee menstruaties, met 2 tot 8 dagen bloedverlies.

Studie gefinancierd door een cyclus-app (Natural Cycles)

Real-world menstrual cycle characteristics of more than 600,000 menstrual cycles.

Bull JR, Rowland SP, Scherwitzl EB, Scherwitzl R, Danielsson KG et al.

NPJ Digit Med 2019 · PMID 31482137 · PMCID PMC6710244

Thuisarts: onregelmatig ongesteld

Wat normaal is

Wat je merkt, en wat een mythe is

Na je eisprong stijgt je temperatuur 0,3 tot 0,7 °C. Bij gezonde vrouwen veranderde de slaap niet door de cyclus, en de meeste studies vonden geen vast verband tussen stemming en een fase. In de tweede helft eten vrouwen gemiddeld iets meer, maar de studies meten dat verschillend.

Mythe: iedereen heeft een cyclus van 28 dagen met de eisprong op dag 14.
Mythe: iedereen is somber of prikkelbaar voor de menstruatie.
Mythe: voor je menstruatie verbrand je veel meer calorieën.

Menstrual Cycle Variations in Wearable-Detected Finger Temperature and Heart Rate, But Not in Sleep Metrics, in Young and Midlife Individuals.

Alzueta E, Gombert-Labedens M, Javitz H, Yuksel D, Perez-Amparan E et al.

J Biol Rhythms 2024 · PMID 39108015 · PMCID PMC11416332

Mood and the menstrual cycle: a review of prospective data studies.

Romans S, Clarkson R, Einstein G, Petrovic M, Stewart D

Gend Med 2012 · PMID 23036262

The Effect of the Menstrual Cycle on Energy Intake: A Systematic Review and Meta-analysis.

Tucker JAL, McCarthy SF, Bornath DPD, Khoja JS, Hazell TJ

Nutr Rev 2025 · PMID 39008822 · PMCID PMC11819481

En cycle syncing?

Trainen en eten per fase is populair, maar het bewijs is zwak. In 78 studies was je prestatie in de eerste dagen van je cyclus hooguit heel licht lager, en de onderzoekers konden geen algemeen advies geven. Voor eten per fase vonden we geen studies. Train dus op hoe je je voelt, niet op een kalender.

The Effects of Menstrual Cycle Phase on Exercise Performance in Eumenorrheic Women: A Systematic Review and Meta-Analysis.

McNulty KL, Elliott-Sale KJ, Dolan E, Swinton PA, Ansdell P et al.

Sports Med 2020 · PMID 32661839 · PMCID PMC7497427

Current evidence shows no influence of women's menstrual cycle phase on acute strength performance or adaptations to resistance exercise training.

Colenso-Semple LM, D'Souza AC, Elliott-Sale KJ, Phillips SM

Front Sports Act Living 2023 · PMID 37033884 · PMCID PMC10076834

Deel 2

Meten

Wat een wearable laat zien

Een wearable ziet je cyclus terug in je data. Je huidtemperatuur ligt na de eisprong ongeveer 0,3 °C hoger. Je rusthartslag schommelt gemiddeld 2,7 slagen, met het hoogste punt vlak voor je menstruatie. Je HRV is in de tweede helft lager. Vergelijk je data daarom met dezelfde fase van een vorige cyclus.

Let op. Een wearable voorspelt je eisprong niet betrouwbaar, stelt geen diagnose en is geen anticonceptie.

Twee van deze studies zijn mede gedaan door de fabrikant (Oura, WHOOP)

A Systematic Review and Meta-Analysis of Within-Person Changes in Cardiac Vagal Activity across the Menstrual Cycle: Implications for Female Health and Future Studies.

Schmalenberger KM, Eisenlohr-Moul TA, Würth L, Schneider E, Thayer JF et al.

J Clin Med 2019 · PMID 31726666 · PMCID PMC6912442

A Novel method for quantifying fluctuations in wearable derived daily cardiovascular parameters across the menstrual cycle.

Jasinski SR, Presby DM, Grosicki GJ, Capodilupo ER, Lee VH

NPJ Digit Med 2024 · PMID 39715818 · PMCID PMC11666598

Nocturnal finger skin temperature in menstrual cycle tracking: ambulatory pilot study using a wearable Oura ring.

Maijala A, Kinnunen H, Koskimäki H, Jämsä T, Kangas M

BMC Womens Health 2019 · PMID 31783840 · PMCID PMC6883568

Welke bloedwaarden, op welke dag

Hormonen schommelen, dus het moment telt. Eén meting zegt weinig: progesteron kan zelfs binnen uren sterk wisselen. Noteer altijd je cyclusdag.

FSH, LH en oestradiol

Op dag 2 tot 6 van je cyclus.

Progesteron

Ongeveer 7 dagen voor je volgende menstruatie. Laat het herhalen als het laag is.

TSH en prolactine

Elke dag. Vooral bij een onregelmatige of uitblijvende menstruatie.

Testosteron en SHBG

Bij acne, extra haargroei of een onregelmatige cyclus.

Hemoglobine en ferritine

Bij hevig bloedverlies of moeheid.

Let op. Gebruik je de pil? Dan gelden deze dagen niet: de pil stopt de eisprong, verhoogt SHBG en verlaagt je vrije testosteron.

bpac: testen van voortplantingshormonen

Welke dag voor welke test

The effect of combined oral contraception on testosterone levels in healthy women: a systematic review and meta-analysis.

Zimmerman Y, Eijkemans MJ, Coelingh Bennink HJ, Blankenstein MA, Fauser BC

Hum Reprod Update 2014 · PMID 24082040 · PMCID PMC3845679

Neuroendocrine regulation of the corpus luteum in the human. Evidence for pulsatile progesterone secretion.

Filicori M, Butler JP, Crowley WF Jr

J Clin Invest 1984 · PMID 6427277 · PMCID PMC437074

Deel 3

De meest voorkomende klachten

PMS en PMDD

Klachten in de 1 tot 2 weken voor je menstruatie die verdwijnen zodra die begint, zoals prikkelbaarheid, somberheid, gevoelige borsten en een opgeblazen gevoel. PMDD is de zware vorm waarbij je stemming centraal staat: bevestigd bij 3,2% van de vrouwen. Een dagboek over 2 tot 3 cycli zegt hier meer dan een bloedtest.

Naar de huisarts als je dagelijks leven eronder lijdt, als klachten na je menstruatie doorgaan, of bij sombere gedachten.

The prevalence of premenstrual dysphoric disorder: Systematic review and meta-analysis.

Reilly TJ, Patel S, Unachukwu IC, Knox CL, Wilson CA et al.

J Affect Disord 2024 · PMID 38199397

Thuisarts: premenstrueel syndroom

Informatie voor patiënten

Lijkt hormonaal, maar is het niet altijd

Klachten die rond je menstruatie opspelen, zijn niet altijd PMS. Vaak gaat het om iets wat je al had, dat in de dagen voor je menstruatie erger wordt. Je hormoonwaarden zijn dan meestal normaal: de gewone schommeling in je cyclus verandert veel in je lichaam, ook delen van je afweer. Zo zakken de afweerstoffen in je baarmoederhals en vagina in de tweede helft van je cyclus, en piekt je ontstekingswaarde (CRP) tijdens je menstruatie. In je bloed zijn er in de tweede helft juist meer witte bloedcellen.

Astma

17% van de vrouwen met astma merkt verergering rond de menstruatie.

Migraine

Bij 22% van de vrouwen met migraine komt een aanval bij minstens de helft van de menstruaties.

Eczeem

47% had elke maand verergering, vooral in de week voor de menstruatie.

Acne

44% merkte opvlammingen voor de menstruatie.

Sombere stemming

64% van de vrouwen met een depressie merkte verergering voor de menstruatie.

Zo zie je het verschil. Houd 2 tot 3 cycli dagelijks bij hoe je je voelt. Ben je in de week na je menstruatie klachtenvrij, dan past dat bij PMS. Zijn de klachten er de hele maand en alleen erger voor je menstruatie, dan wordt een bestaande klacht erger.

Towards a consensus on diagnostic criteria, measurement and trial design of the premenstrual disorders: the ISPMD Montreal consensus.

O'Brien PM, Bäckström T, Brown C, Dennerstein L, Endicott J et al.

Arch Womens Ment Health 2011 · PMID 21225438 · PMCID PMC4134928

Changes in concentrations of cervicovaginal immune mediators across the menstrual cycle: a systematic review and meta-analysis of individual patient data.

Hughes SM, Levy CN, Katz R, Lokken EM, Anahtar MN et al.

BMC Med 2022 · PMID 36195867 · PMCID PMC9533580

Endogenous reproductive hormones and C-reactive protein across the menstrual cycle: the BioCycle Study.

Gaskins AJ, Wilchesky M, Mumford SL, Whitcomb BW, Browne RW et al.

Am J Epidemiol 2012 · PMID 22306563 · PMCID PMC3282877

The effects of menstrual cycle phases on immune function and inflammation at rest and after acute exercise: A systematic review and meta-analysis.

Notbohm HL, Moser F, Goh J, Feuerbacher JF, Bloch W et al.

Acta Physiol (Oxf) 2023 · PMID 37309068

Characteristics of perimenstrual asthma and its relation to asthma severity and control: data from the Severe Asthma Research Program.

Rao CK, Moore CG, Bleecker E, Busse WW, Calhoun W et al.

Chest 2013 · PMID 23632943 · PMCID PMC3747720

Prevalence of menstrual migraine: a population-based study.

Vetvik KG, Macgregor EA, Lundqvist C, Russell MB

Cephalalgia 2014 · PMID 24101732

Premenstrual deterioration of skin symptoms in female patients with atopic dermatitis.

Kiriyama K, Sugiura H, Uehara M

Dermatology 2003 · PMID 12592076

The effect of the menstrual cycle on acne.

Stoll S, Shalita AR, Webster GF, Kaplan R, Danesh S et al.

J Am Acad Dermatol 2001 · PMID 11712049

Self-reported premenstrual exacerbation of depressive symptoms in patients seeking treatment for major depression.

Kornstein SG, Harvey AT, Rush AJ, Wisniewski SR, Trivedi MH et al.

Psychol Med 2005 · PMID 15918345

Pijnlijke menstruatie en endometriose

Ruim 7 op de 10 jonge vrouwen hebben pijn bij hun menstruatie. Ongeveer 1 op de 10 heeft endometriose: weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies, buiten de baarmoeder. In Nederland duurt het gemiddeld 7 jaar voor die diagnose er is. Een bloedwaarde helpt daar niet bij: het gaat om je verhaal, onderzoek en echo.

Naar de huisarts als pijnstillers of de pil niet helpen, bij pijn buiten je menstruatie, of pijn bij seks of op het toilet.

The Prevalence and Academic Impact of Dysmenorrhea in 21,573 Young Women: A Systematic Review and Meta-Analysis.

Armour M, Parry K, Manohar N, Holmes K, Ferfolja T et al.

J Womens Health (Larchmt) 2019 · PMID 31170024

Diagnostic delay in endometriosis: is there any progress?

de Kok L, Boersen Z, Coppus S, van Haaps A, van Hanegem N et al.

Reprod Biomed Online 2026 · PMID 42054959

ESHRE guideline: endometriosis.

Becker CM, Bokor A, Heikinheimo O, Horne A, Jansen F et al.

Hum Reprod Open 2022 · PMID 35350465 · PMCID PMC8951218

Hevig bloedverlies en ijzertekort

Ruim 1 op de 4 vrouwen heeft hevig bloedverlies, en bijna de helft van hen ging er nooit mee naar een arts. Daardoor raakt je ijzervoorraad snel leeg: ongeveer 4 op de 10 vrouwen hebben een ijzertekort zonder bloedarmoede. Laat hemoglobine én ferritine meten. Labs hanteren wel verschillende grenzen.

Prevalence of heavy menstrual bleeding and experiences of affected women in a European patient survey.

Fraser IS, Mansour D, Breymann C, Hoffman C, Mezzacasa A et al.

Int J Gynaecol Obstet 2015 · PMID 25627706

Iron Deficiency in Adults: A Review.

Auerbach M, DeLoughery TG, Tirnauer JS

JAMA 2025 · PMID 40159291

NHG-Standaard Anemie

Ferritine en grenswaarden

Onregelmatig of geen menstruatie

Bij vrouwen die hiervoor werden doorverwezen, was PCOS veruit de vaakste oorzaak (82%), gevolgd door een te hoog prolactine (7%). Ook te weinig eten bij veel trainen speelt mee: dat komt voor bij bijna de helft van de vrouwelijke sporters. Een schildklierprobleem verstoort de cyclus vooral als het ernstig is. Meer over PCOS lees je op mijn PCOS-pagina.

Naar de huisarts als je maanden niet menstrueert, bij een kinderwens, of bij een stressfractuur. Een zwangerschapstest komt altijd eerst.

Prevalence of endocrine disorders in 304 premenopausal women referred with oligomenorrhoea.

Yilmaz H, Demirpence M, Belet U, Ozkiliç I, Colak A et al.

Endokrynol Pol 2024 · PMID 38497394

Low Energy Availability and Relative Energy Deficiency in Sport: A Systematic Review and Meta-analysis.

Gallant TL, Ong LF, Wong L, Sparks M, Wilson E et al.

Sports Med 2025 · PMID 39485653

NHG-Standaard Amenorroe

Welke tests wanneer

Laag progesteron

Een korte tweede cyclushelft komt voor in ongeveer 9% van de cycli met een eisprong, maar keert terug bij maar 3,4% van de vrouwen. Volgens een Amerikaanse richtlijn uit 2026 is niet bewezen dat het onvruchtbaarheid of een miskraam veroorzaakt, en is de diagnose omstreden.

Luteal phase deficiency in regularly menstruating women: prevalence and overlap in identification based on clinical and biochemical diagnostic criteria.

Schliep KC, Mumford SL, Hammoud AO, Stanford JB, Kissell KA et al.

J Clin Endocrinol Metab 2014 · PMID 24606080 · PMCID PMC4037737

Diagnosis and treatment of luteal phase deficiency: a Committee Opinion.

Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine and Practice Committee of the Society for Reproductive Endocrinology and Infertility

Fertil Steril 2026 · PMID 42414147

Perimenopauze

De jaren voor je laatste menstruatie, meestal vanaf je veertigste. Je cyclus verandert en je kunt opvliegers, nachtzweten, slechter slapen en somberheid krijgen. Hormoontests helpen hier weinig: FSH, LH en oestradiol schommelen te veel om de overgang vast te stellen.

NHG-Standaard De overgang

Diagnose en tests

Perimenopause: From Research to Practice.

Santoro N

J Womens Health (Larchmt) 2016 · PMID 26653408 · PMCID PMC4834516

Deel 4

Mijn verhaal

Ik dacht dat het mijn hormonen waren

Mijn klachten kwamen steeds terug in mijn cyclus, met acne als duidelijkste. Logisch dus dat ik aan mijn hormonen dacht. Na het meten bleek mijn SHBG iets te laag - niet heel erg, maar het leek te passen.

Wat ik allemaal heb geprobeerd

Voordat ik de oorzaak vond, heb ik écht alles laten testen. Bij elkaar zo'n €10.000 - en niemand kon mij helpen.

Ziekenhuisbezoeken, om alles uit te sluiten
Bloedtesten en DNA-testen
Een DUTCH-test (hormonen in urine) en een OAT-test (organische zuren in urine)
Een HTMA (mineralen in haar)
Twee GI-testen (ontlasting)
Verschillende klinieken, ook in Amerika

Wat het uiteindelijk bleek

Mijn acne kwam niet van mijn hormonen - ei bleek een trigger voor mij. Daarnaast verteerde ik mijn eten niet goed. Ik kreeg te weinig vocht binnen, waardoor mijn lichaam te weinig maagzuur aanmaakte. Dat zette mijn afweer aan, en de GI-testen lieten een leaky gut zien. Daardoor had mijn lichaam ook moeite met het afvoeren van hormonen. Daarom zijn vezels voor mij zo belangrijk: ze helpen hormonen via je ontlasting af te voeren, zodat je lichaam ze niet opnieuw opneemt. Wel genoeg vezels, niet zoveel mogelijk - zie het stuk over afvoer hierboven.

Mijn verhaal, geen advies. Bij jou kan de oorzaak heel anders zijn. Laat eerst meten en bespreek het met een arts.

Estrogen excretion patterns and plasma levels in vegetarian and omnivorous women.

Goldin BR, Adlercreutz H, Gorbach SL, Warram JH, Dwyer JT et al.

N Engl J Med 1982 · PMID 7144835

Estrogen-gut microbiome axis: Physiological and clinical implications.

Baker JM, Al-Nakkash L, Herbst-Kralovetz MM

Maturitas 2017 · PMID 28778332

Deel 5

Supplementen

Mijn verhaal laat zien waarom ik nooit zomaar met supplementen begin: wat op een hormoonprobleem lijkt, kan een heel andere oorzaak hebben. Een supplement voor de verkeerde oorzaak helpt niet, en kan klachten erger maken of je testuitslagen vertroebelen.

Wat wordt verkocht voor cyclusklachten

Voor bijna elke klacht hierboven worden supplementen aangeprezen. Het bewijs is meestal klein of van lage kwaliteit, en onderzoeksdoses liggen vaak boven de veilige grens.

Magnesium

Kleine studies, te weinig bewijs. Onderzoeksdoses liggen vaak boven de veilige grens.

Vitamine B6

Studies van lage kwaliteit. Te veel B6 kan zenuwschade geven, en onderzoeksdoses liggen tot 5 keer boven het Nederlandse maximum.

Calcium

Eén grote studie. Remt de opname van ijzer als je ze samen neemt.

Monnikspeper (vitex)

Het meest onderzocht, maar veel studies hebben een hoog risico op vertekening. Kan een te hoog prolactine verbergen. Niet bij zwangerschap, borstvoeding of ivf.

Omega-3 en gember

Gemiddeld gunstige studies bij menstruatiepijn, met een hoog risico op vertekening. Uitstel van een check op endometriose is het grootste risico.

Myo-inositol

Bij PCOS beperkt en onzeker bewijs. Zie mijn PCOS-pagina.

Effect of nutritional interventions on the psychological symptoms of premenstrual syndrome in women of reproductive age: a systematic review of randomized controlled trials.

Robinson J, Ferreira A, Iacovou M, Kellow NJ

Nutr Rev 2025 · PMID 38684926 · PMCID PMC11723155

Efficacy of vitamin B-6 in the treatment of premenstrual syndrome: systematic review.

Wyatt KM, Dimmock PW, Jones PW, Shaughn O'Brien PM

BMJ 1999 · PMID 10334745 · PMCID PMC27878

Calcium carbonate and the premenstrual syndrome: effects on premenstrual and menstrual symptoms. Premenstrual Syndrome Study Group.

Thys-Jacobs S, Starkey P, Bernstein D, Tian J

Am J Obstet Gynecol 1998 · PMID 9731851

Vitex agnus-castus in premenstrual syndrome: A meta-analysis of double-blind randomised controlled trials.

Csupor D, Lantos T, Hegyi P, Benkő R, Viola R et al.

Complement Ther Med 2019 · PMID 31780016

Omega-3 long chain polyunsaturated fatty acids as a potential treatment for reducing dysmenorrhoea pain: Systematic literature review and meta-analysis.

Snipe RMJ, Brelis B, Kappas C, Young JK, Eishold L et al.

Nutr Diet 2024 · PMID 37545015

Ginger for Pain Management in Primary Dysmenorrhea: A Systematic Review and Meta-Analysis.

Moshfeghinia R, Salmanpour N, Ghoshouni H, Gharedaghi H, Zare R et al.

J Integr Complement Med 2024 · PMID 38770631

Inositol for Polycystic Ovary Syndrome: A Systematic Review and Meta-analysis to Inform the 2023 Update of the International Evidence-based PCOS Guidelines.

Fitz V, Graca S, Mahalingaiah S, Liu J, Lai L et al.

J Clin Endocrinol Metab 2024 · PMID 38163998 · PMCID PMC11099481

Wat wordt verkocht als 'hormoon-detox'

Online lees je veel over hormonen 'afvoeren' met supplementen of kuren. Je lever, gal en darmen doen dat werk al elke dag, en het onderzoek naar extra hulp is dun.

Detox-kuren

Naar commerciële detox-kuren is bij mensen geen gerandomiseerd onderzoek gedaan.

Leverreiniging

De 'stenen' na zo'n kuur bleken zeep, gevormd in je darm.

Vezels

Het best onderzocht, maar via gewone voeding. Meer is niet altijd beter.

Detox diets for toxin elimination and weight management: a critical review of the evidence.

Klein AV, Kiat H

J Hum Nutr Diet 2015 · PMID 25522674

Could these be gallstones?

Sies CW, Brooker J

Lancet 2005 · PMID 15836886

High-fiber diet reduces serum estrogen concentrations in premenopausal women.

Rose DP, Goldman M, Connolly JM, Strong LE

Am J Clin Nutr 1991 · PMID 1652197

Effect of daily fiber intake on reproductive function: the BioCycle Study.

Gaskins AJ, Mumford SL, Zhang C, Wactawski-Wende J, Hovey KM et al.

Am J Clin Nutr 2009 · PMID 19692496 · PMCID PMC2744625

Alleen bij een gemeten tekort

Sommige supplementen zijn alleen zinvol als je waarde echt laag is. Zonder meting weet je dat niet, en te veel kan schaden.

IJzer

Alleen zinvol bij een lage ferritine. Te veel ijzer is schadelijk en kan de oorzaak van bloedverlies verbergen.

Vitamine D

Studies van lage kwaliteit, vaak met doses boven de veilige grens. Laat eerst je waarde meten.

Start nooit zonder data. Laat eerst je waarden meten en overleg met een arts, zeker als je medicijnen of de pil gebruikt, zwanger wilt worden of een ivf-traject doet.

Effect of iron supplementation on fatigue in nonanemic menstruating women with low ferritin: a randomized controlled trial.

Vaucher P, Druais PL, Waldvogel S, Favrat B

CMAJ 2012 · PMID 22777991 · PMCID PMC3414597

Efficacy of Vitamin D Supplementation to Alleviate Premenstrual Syndrome Symptoms: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials.

Zainab A, Tageldin RS, Patel R, Hassan MA, Aburas LA et al.

J Clin Med 2026 · PMID 42355996 · PMCID PMC13301900

De trial

Probeer de Cellular Trial